วัดพระแก้ว

วัดพระแก้ว ตั้งอยู่ถนนไตรรัตน์ ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ใกล้กับศาลากลางจังหวัด (หลังที่2) เป็นวัดเก่าแก่สร้างในสมัยใดไม่ปรากฏหลักฐาน เดิมชื่อวัด “ยรุกขวนาราม” หรือ “วัดป่าเยี๊ยะ” ตามชื่อของไม้ไผ่ชนิดหนึ่งมีลักษณะคล้ายไผ่สีสุก เรียกในท้องถิ่นว่า “ไม้เยี๊ยะ” จนกระทั่งในรัชสมัยพญาแสนเมืองมา เกิดปัญหาการเมืองภายในราชวงศ์มีการแย่งชิงอำนาจระหว่างเจ้านายเชื้อพระวงศ์ซึ่งครองเมืองเชียงราย โดยท้าวมหาพรหมก่อกบฎ ซึ่งไม่สำเร็จจนกระทั่งในสมัยพญาสามฝั่งแกน (พ.ศ.1954-1984) มีการก่อกบฎขึ้นอีกครั้งโดยท้าวยี่กุมกามพระเชษฐา ซึ่งผลของการแย่งชิงอำนาจเจ้านายเชียงรายแพ้และหนีไปพึ่งเจ้าเมืองสุโขทัย ส่งผลให้พญาสามฝั่งแกน ส่งโอรสไปครองเมืองเชียงราย (สรัสวดี อ๋องสกุล, 2561 : 156 -158) คือท้าวเจ็ดเหตุการณ์สำคัญในยุคนี้ในปี พ.ศ.1979 เมืองเชียงรายเกิดอสุนีบาตฟาดใส่พระเจดีย์ที่วัดป่าญะ จนพังทลายลงมาพบพระพุทธรูปปูนปั้นชาวบ้านจึงอัญเชิญไปไว้ในพระวิหาร ภายหลังปูนที่หุ้มองค์พระส่งผลให้ปูนที่พอกกะเทาะออกเป็นเนื้อสีเขียวชาวบ้านจีงได้อัญเชิญไปประดิษฐานภายวิหาร เรื่องรางทราบไปถึงพญาสามฝั่งแกน พระองค์จึงมีรับสั่งให้อัญเชิญพระแก้วบนหลังช้าง เพื่อนำไปประดิษฐานที่เมืองเชียงใหม่ ในระหว่างที่ช้างทรงเดินทางไปถึงระหว่างทางแยกระหว่างเชียงใหม่และลำปาง ช้างทรงพระแก้วมรกตได้เดินเตลิดไปทางเมืองลำปาง พญาสามฝั่งแกนจึงทรงอัญเชิญพระแก้วมรกตไปประดิษฐานที่วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดารามในเมืองลำปาง (อภิชิต ศิริชัย, 2559 : 159 - 162) ภายหลังใน ปี พ.ศ.2022 สมัยพระเจ้าติโลกราชโปรดให้หมื่นด้ำคตปฎิสังขรเจดีย์หลวงกลางเมืองเชียงใหม่โยขยายขนาดของเจดีย์ให้มีขนาดที่ใหญ่ขึ้น ในคราวนั้นทรงอัญเชิญพระแก้วมรกตมาประดิษฐานภายในซุ้มจรนำทางด้านทิศตะวันออกด้วย (สันติ เล็กสุขุม , 2561 : 100) ต่อมาในปี พ.ศ.2432 ในสมัยเจ้าหลวงสุริยะ เจ้าหลวงเชียงรายองค์ที่ 3 มีการลงเสาก่อสร้างพระวิหารวัดพระแก้ว ภายหลังที่เชียงรายตกอยู่ในช่วงการเป็นเมืองร้างในยุคฟื้นม่านถึง 49 ปี (ชรินทร์ แจ่มจิตต์, 2543 : 41) ภายในพระวิหารเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย เดิมเคยประดิษฐานอยู่ที่วัดพระเจ้าล้านทอง ในเขตกำแพงเมืองเชียงราย(ปัจจุบันวัดล้านทองเป็นวัดร้างและถูกรื้อไปแล้วพื้นที่ของวัดในปัจจุบันคือพื้นที่สาวนหนึ่งของสำนักไปรษณีย์และโรงเรียนอนุบาลเชียงราย ภายหลังได้มีการอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ วัดดอยงำเมือง (งามเมือง) จนกระทั่งในปี พ.ศ.2504 พระพุทธิวงศ์วิวัฒน์ เจ้าคณะจังหวัดเชียงรายในสมัยนั้น ได้อัญเชิญพระเจ้าล้านทองลงมาประดิษฐานเป็นพระประธานของวัด) (โครงการสนับสนุนการเพิ่มวุฒิของการบุคลากรสู่ระดับบัณฑิต ,2543 : 115 - 116) วัดพระแก้ว เป็นวัดที่สำคัญคู่กับเมืองเชียงราย เป็นที่ใช้รับเสด็จเจ้านายหลายครั้ง เช่นในปี พ.ศ.2469 เคยรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ในคราวเสด็จพระราชดำเนินเลียบมณฑลพายัพเพื่อทอดพระเนตรบ้านเมือง และเสด็จเยี่ยมพวกนิกรในมณฑลพายัพ ในระหว่างวันที่ 14-18 มกราคม พ.ศ.2469 ทรงเสด็จพรราชดำเนินมายังเมืองเชียงราย เพื่อทอดพระเนตรความก้าวหน้าในงานทางราชการ พร้อมทั้งยังทรงเสด็จยังสถานที่ที่มีความสำคัญต่างๆในเมืองเชียงรายเสด็จมายังวัดพระแก้ว ด้วย (สำนักงานส่งเสริมเอกลักษณ์ของชาติ, 2558:75-82) ต่อมาในปี พ.ศ.2533 ในมหามงคลสมัย สมเด็จพระศรีนครินทรบรมราชชนนี(รัชกาลที่9)ทรงเจริญพระชนมายุ90 พรรษา จังหวัดเชียงรายได้สร้างพระพุทธรูปหยก ขนาดหน้าตักกว้าง 47.9 เซนติเมตร สูง 65.9 เซนติเมตร สมัย สมเด็จพระศรีนครินทรบรมราชชนนี ได้พระราชทานนามของพระพุทธรูปหยกว่า “พระพุทธรตนากร นวุตติวัสสานุสรณ์มงคล” แปลว่า พระพุทธเจ้าผู้เป็นอากรแห่งรัตนะ เป็นอนุสรณ์ 90 พรรษา และทรงโปรดเกล้าพระราชทานนามสามัญว่า “พระหยกเชียงราย” (ศุภชัย สิทธิเลิศ, สัมภาษณ์)

ที่ตั้ง

ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย