ป่าชุมชนป่าเขาอังคารบ้านโคกมะค่าโหรน

ชื่อท้องถิ่น : ป่าชุมชนบ้านโคกมะค่าโหรน

1. หลักการและเหตุผล
1.1  บ้านโคกมะค่าโหรน หมู่ที่ 12 ตำบลสะเดา อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ มีจำนวนประชากรทั้งหมดประมาณ 640 คน เป็น ชาย 337 คน  หญิง 313 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 30 สิงหาคม 2563) เป็นหมู่บ้านที่ก่อตั้งมาแล้ว 63 ปี ได้อพยพหนีภัยสงคราม จาก ประเทศกัมพูชา เดิมบ้านโคกมะค่าโหรน  อยู่ในเขตการปกครองของ หมู่ที่ 11 เมื่อปี 2497 ต่อมาในปี 2506 ได้แยกหมู่บ้านออกเป็นหมู่ที่ 12 ของ ตำบลสะเดา อ.นางรอง จ.บุรีรัมย์ ภาษาที่พูดส่วนใหญ่ คือ  ไทยโคราช  นับถือศาสนา  พุทธ  วัฒนธรรมเอกลักษณ์ คือ เคารพผู้เฒ่าผู้แก่  อาชีพหลัก คือ ทำนา มีพื้นที่ทำนา 978 ไร่  ติดเขาอังคาร , เขาซับม่วง ,  เขารัตนะบุรี , ผลิตภัณฑ์ที่โดดเด่น  คือ ข้าวหอมมะลิดินภูเขาไฟ เป็นข้าวนาปีที่ปลูกในพื้นที่ที่ กรมทรัพย์สินทางปัญญาขึ้นทะเบียนข้าวหอมมะลิดินภูเขาไฟบุรีรัมย์ เป็นสินค้า GI  มีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ วัดจอมปราสาท , เขาซับม่วง , เสาหินบะซอลต์ภูเขาไฟบุรีรัมย์
1.2  บ้านโคกมะค่าโหรน มีพื้นที่ตาม พรบ. ป่าชุมชน ที่ขึ้นทะเบียน 2553 รวม 1,088 ไร่ 28 ตารางวา อยู่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นป่าเบญจพรรณ มีไม้ที่สำคัญคือป่าเต็งรัง และเบญจพรรณ  มีพืชสมุนไพร และกลุ่มไม้ป่าหายากหลากหลาย พื้นที่ป่าเชื่อมต่อกับ ป่าเขาอังคาร หรือ ภูเขาอังคาร ซึ่งเป็นภูเขาไฟที่ดับแล้ว ครอบคลุมพื้นที่ 6 ตำบล 3 อำเภอ ได้แก่ อำเภอนางรอง อำเภอละหานทราย และ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์  สภาพป่าทั่วไป เป็นป่าเบญจพรรณ เป็นเนินสูง ค่อนข้างชัน ดินเป็นดินภูเขาไฟ ซึ่งเป็นดินที่เกิดจากการระเบิดของภูเขาไฟที่ดับไปแล้ว  มีหินค่อนข้างมาก เนื้อดินตื้นแต่มีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างสูง เป็นป่าต้นน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิตชุมชนบ้านโคกมะค่าโหรน และหมู่บ้านใกล้เคียง  บนเขาซับม่วง มีหนองน้ำเล็กๆ ที่ไม่เคยเหือดแห้ง สัตว์ป่านานาชนิด และผู้คนที่ขึ้นไปหาของป่าได้ดื่มกินน้ำในบ่อนี้หล่อเลี้ยงชีวิตเมื่อยามขึ้นหาของป่า
1.3  เพื่อเป็นการปลูกจิตสำนึก ปลูกป่าในใจคนให้พื้นป่าให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดำเนินการจัดการเสมือนเป็นบ้านของตนเองก่อให้เกิดความรัก หวงแหนปกป้อง และช่วยกันดูแลรักษาทรัพยากรป่าไม้ ฟื้นฟูระบบนิเวศ และทรัพยากรธรรมชาติให้คงสภาพที่สมบูรณ์ เป็นป่าต้นน้ำธาร ผู้ใหญ่บ้าน(นายประเทือง รัตนะศรี) จึงได้ประชุมหารือเพื่อจัดทำโครงการคืนรั้วธรรมชาติคืนผืนป่าให้แผ่น ร่วมกับ คณะกรรมการหมู่บ้าน , ผู้นำชุมชน  , อาสาสมัครรักษาป่าชุมชน(รสทป.) และ วิสาหกิจชุมชนแปรรูปข้าวภูเขาไฟบ้านโคกมะค่าโหรน

2. วัตถุประสงค์          

2.1 เพื่อสร้างพื้นที่ต้นแบบการดูแลป่าชุมชนโดยชุมชน และส่งเสริมให้มีการจัดเก็บข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพ และ อัตลักษณ์ท้องถิ่นเพื่อการอนุรักษ์และการท่องเที่ยวในรูปแบบดิจิทัล

2.2  เพื่อปลูกจิตสำนึกให้กับชุมชนได้เห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ และฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ โดยรณรงค์ให้มีการปลูกต้นไม้ในใจคน ก่อให้เกิดความรักและหวงแหนทรัพยากรป่าไม้ ฟื้นฟูระบบนิเวศ  และทรัพยากรธรรมชาติให้คงสภาพที่สมบูรณ์ เป็นป่าต้นน้ำธาร เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าตลอดไป

2.3  เพื่อให้ชุมชนและผู้ร่วมโครงการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชุมชนทรัพยากรป่าและเพื่อ เป็นการพัฒนาระบบนิเวศป่าไม้ให้เกิดความหลากหลายทางทรัพยากรธรรมชาติ

2.4 เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนทั้งทางตรงและทางอ้อม รวมทั้งขยายผลไปยังชุมชนโดยรอบ เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนและพัฒนาไปสู่การสร้างเครือข่ายป่าชุมชน ซึ่งพบพบว่าราษฎรในชุมชนมีการเก็บหาของป่าและสมุนไพรมาใช้ในการบริโภคและอุปโภคในครัวเรือน ชุมชนมีการสร้างกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในป่าชุมชน กับทั้งป่าชุมชนช่วยเอื้อประโยชน์ทางด้านสิ่งแวดล้อมแก่ชุมชน นอกจากนี้ยังมีการร่วมมือกับชุมชนข้างเคียงในการจัดตั้งเครือข่าย        ป่าชุมชน

3. สถานที่ดำเนินการ

3.1 ป่าชุมชน พิกัด  48px=263865  y=1612809  เนื้อที่จำนวน  10  ไร่ 86 ตร.ว

4. วิธีการดำเนินการ

4.1 การคัดเลือกพื้นที่เป้าหมาย (ไร่)

4.2 สำรวจพรรณไม้เด่นในแปลงปลูก – วางผังแปลงปลูก

4.3 เสนอโครงการขอประชามติจากคณะกรรมการหมู่บ้าน / รอมติเห็นชอบ

4.4 จัดหางบสนับสนุนโครงการปลูกป่า

4.5 ดำเนินการตามแผนงาน

4.6 รายงานสรุปผลการดำเนินงาน ติดตาม และประเมินผล

5. ระยะเวลาดำเนินงาน  พฤษภาคม 2565 – 2 พฤษภาคม 2566

6. งบประมาณ

6.1  งบประมาณต่อไร่ 15,070 บาท (หนึ่งหมื่นห้าบาทเจ็ดสิบบาท)  พื้นที่ 10 ไร่ รวมเป็นเงิน 150,700 บาท (หนึ่งแสนห้าหมื่นเจ็ดร้อยบาทถ้วน)

6.2  มอบหมายให้คณะทำงาน 3 ท่าน ร่วมเปิดบัญชีเพื่อเบิกถอนเงินใช้จ่ายตามแผนงานและโครงการ   1. นายอิศรา แจ้งสกุลธรรม   2.นางชวน จูกูล   3. นางมาลี จันทร์สองสี 

บัญชีธนาคาร กรุงไทย  สาขานางรอง  บัญชีเลขที่ 373 0 99957 5

ชื่อบัญชี  นางชวน จูกูล และ นายอิศรา แจ้งสกุลธรรม และ นางมาลี จันทร์สองสี

7. หน่วยงานรับผิดชอบ

7.1 ชุมชนบ้านโคกมะค่าโหรน หมู่ 12 ต.สะเดา อ.นางรอง จ.บุรีรัมย์

7.2  อาสาสมัครรักษาป่าชุมชน(รสทป.)

7.3 วิสาหกิจชุมชนแปรรูปข้าวภูเขาไฟบ้านโคกมะค่าโหรน

7.4  คณะอนุกรรมการ ฝ่ายปลูกป่าและสมุนไพร วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวบ้านโคกมะค่าโหรน

8. ผลที่คาดว่าจะได้รับ

8.1 เกิดแปลงต้นแบบการดูแลป่าชุมชนโดยชุมชน เนื้อที่ 10 ไร่ ตามหลักวิชาการ ซึ่งจะนำไปสู่การลดปัญหาการบุกรุกทำลายป่า เกิดการจ้างงานในชุมชนช่วยบรรเทาความเดือดร้อนผู้ที่ได้รับผลกระทบจาก Covid19

8.2  ชุมชนเห็นความสำคัญ เกิดกระบวนการเรียนรู้ มีฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพ และ อัตลักษณ์ท้องถิ่นเพื่อการอนุรักษ์และการท่องเที่ยวในรูปแบบดิจิทัล บนแพลตฟอร์มนวนุรักษ์ และ แอปพลิเคชั่นมิวเซียมพูล

8.3  พื้นที่ป่าต้นน้ำลำธารได้รับการฟื้นฟูระบบนิเวศและทรัพยากรธรรมชาติให้คงสภาพที่สมบูรณ์

8.4  ประชาชนมีจิตสำนึกและเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ก่อให้เกิดความรักและหวงแหนทรัพยากรป่าไม้และเกิดความรักสามัคคีจากการร่วมกันทำกิจกรรม   เพื่อประโยชน์สาธารณะ  

อ้างอิง (ศูนย์สารสนเทศกรมป่าไม้)  https://forestinfo.forest.go.th/fCom_detail.aspx?id=6537

โครงการปลูกป่าและพืชสมุนไพร เนื้อที่ 2 ไร่  หมู่ 12  บ้านโคกมะค่าโหรน ตำบลสะเดา อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์  สนับสนุนโดย  ภกญ.ดร. สุภาภรณ์ ปิติพร มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร  ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี , อาจารย์วันดี เธียรสวัสดิ์กิจ ประธานชมรมมัคคุเทศก์จังหวัดบุรีรัมย์ และผู้ทรงคุณวุฒิด้านการท่องเที่ยว จ.บุรีรัมย์ , อาจารย์จินตนา วัชรโพธิกร มรภ.บร  “ครูจืด" เข็มทอง โมราษฎร์  ศูนย์ศึกษาศิลปะธรรมชาติเด็กรักป่า จังหวัดสุรินทร์

สถานที่ : บ้านโคกมะค่าโหรน หมู่ที่ 12

จังหวัด : บุรีรัมย์ อำเภอ : นางรอง ตำบล : สะเดา