ทอ ถัก จักสาน
รายละเอียด
1) บริบทชุมชน
บ้านโคกมะค่าโหรน จากคำบอกของคนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านเล่าสืบต่อกันมา ผู้ร่วมก่อตั้งหมู่บ้าน โคกมะค่าโหรน คือ ปู่โสม ปู่พรม เดิมอยู่เมืองกัมพูชา ได้อพยพหนีภัยสงคราม จาก ประเทศกัมพูชา เดินทางโดยเกวียนมาเรื่อยๆ จนมาพบ หนองน้ำแห่งหนึ่ง ซึ่งมีต้นมะค่าแต้อยู่หนองน้ำ และได้พักอาศัยปลูกบ้านเรือนตั้งรากฐานทำมาหากิน ข้างบ้าน ปู่โสม มีหนองน้ำและต้นมะค่าแต้แต่ไม่มีใบ จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่า โคกมะค่าโหรน เดิมบ้านโคกมะค่าโหรนอยู่ในเขตการปกครองของ หมู่ที่ 11 เมื่อปี 2497 มี นาย สิน จูกูล เป็นผู้ใหญ่บ้าน ปี 2506 ได้แยกหมู่บ้านออกเป็นหมู่ที่ 12 ของ ตำบลสะเดา อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์
จากที่ คุณแก้ว ลูกสาวของทวดโข่ เล่าให้ฟังว่า พ่อ(ทวดโซ่) บอกว่าเป็นเขมร/กุลา อพยพมาจาก พระตะบอง ข้ามเขาอีด่างที่ทางอรัญประเทศช่วงมีสงครามนั้นมีความเป็นไปได้สูงเพราะ
1. เมืองพระตะบองเคยเป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศไทย(2484-2489)
2. กุลา(ไทยใหญ่)เดิมมีถิ่นฐาน อยู่ในรัฐฉาน พม่า มีนิสัยชอบค้าขาย ไปตามดินแดนต่างๆทั้งในพม่าและประเทศใกล้เคียงเช่นไทย ลาว เขมร ล้วนมีชนเผ่ากุลาอยู่ทั้งสิ้น บางกลุ่มก็จะแต่งงานตั้งหลักปักฐานกับคนในประเทศนั้นๆกลายเป็นพลเมืองของประเทศนั้นๆแทน
3. กุลาเป็นกลุ่มที่นับถือศาสนาพุทธเป็นหลัก
4. จากคำบอกเล่าของทวดโข่ที่เล่าให้คุณแก้วฟัง ว่าพื้นที่ ที่บ้านโคกมะค่าโหรนตอนอพยพมาอยู่นั้นมีคนท้องถิ่นอยู่เดิมแล้วแต่กลุ่มที่อพยพมา ได้เลือกไปอยู่ในพื้นที่ที่ไม่มีเจ้าของบ้านโคกมะค่าโหรน หมู่ 12 มีผู้ใหญ่บ้าน มาแล้ว จำนวน 6 คน
นาย สวาท ศิริโชติ เป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรก
นาย ท้าย ฉิมกูล ผู้ใหญ่คนที่ 2
นาย เยี่ยม วัฒนกูล ผู้ใหญ่คนที่ 3
นาย รส มนต์นาราย ผู้ใหญ่คนที่ 4
นาย อาวุธ ศิริโชติ ผู้ใหญ่คนที่ 5
นาย ประเทือง รัตนะศรี ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน
บ้านโคกมะค่าโหรน หมู่ที่ 12 ตำบลสะเดา อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ มีจำนวนประชากรทั้งหมดประมาณ 640 คน เป็น ชาย 337 คน หญิง 313 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 30 สิงหาคม 2563)
2) วัฒนธรรมที่สำคัญ และ ชาติพันธุ์ในพื้นที่ชาติพันธุ์ในพื้นที่ จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านซึ่งเล่าต่อๆ กันมากว่า 60 ปี “ปู่โสม ปู่พรม ซึ่งเป็นคน ก่อตั้งหมู่บ้าน ได้อพยพหนีภัยตอนเกิดสงครามโลก มาจาก ประเทศกัมพูชา มากันหลายครอบครัว บางคนก็ได้แยกครอบครัวออกไปอยู่ที่ บ้านทุ่งกระเต็น ต.กระสัง อ.หนองกี่ , บ้านตากแดด ต.นางรอง อ.นางรอง ส่วนท่านที่ยังอยู่ในหมู่บ้านโคกมะค่าโหรน ต.สะเดา อ.นางรอง ปัจจุบันเป็นรุ่นที่ 3 คือ พ่อใหญ่นิล แม่ใหญ่นก ทวดมาก ทวดพัน ทวดบุญ ทวดเพชร ทวดแก้ว ทวดชื้น ซึ่งย้ายถิ่นฐานมาจากประเทศกัมพูชา
วัฒนธรรมพื้นบ้าน ประเพณีการล่ะเล่นต่างๆ ยิงเม็ดสะบ้า รำวงย้อนยุค สอยดอกไม้ ตักไข่จับรางวัล (จะเล่นในช่วงวันสงกรานต์จัดงานที่วัดจอมปราสาท)
3) สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญในพื้นที่ วัดจอมปราสาท , เขาซับม่วง , บ่อหิน หรือ เสาหินบะซอลต์ภูเขาไฟบุรีรัมย์
4) ตำรับอาหารพื้นถิ่น เส้นหมี่สด เส้นขนมจีนสด
5) ภูมิปัญญาท้องถิ่น สินค้าพื้นเมือง หรือผลิตภัณฑ์ชุมชน